Home / SOẠN VĂN / Soạn văn lớp 12 / Soạn bài Ai đã đặt tên cho dòng sông

Soạn bài Ai đã đặt tên cho dòng sông

(Soạn văn lớp 12) – Em hãy soạn bài Ai đã đặt tên cho dòng sông của Hoàng Phủ Ngọc Tường

(Bài soạn của Lê Thu Trang)

Đề bài: Soạn bài Ai đã đặt tên cho dòng sông 

Bài làm

Loading...

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

-Hoàng Phủ Ngọc Tường quê ở Quảng Trị, sinh ra ở Huế, được mệnh danh là nhà văn xứ Huế.

-Ông là một trí thức yêu nước.

-Hoàng Phủ Ngọc Tường chuyên viết thể loại bút kí, và đặc biệt là viết nhiều về Huế, mảnh đất của văn hóa và lịch sử.

– Nét đặc sắc trong sáng tác của ông đó là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa trí tuệ và trữ tình, giữa nghị luận sắc bén và suy tư đa chiều.

2. Tác phẩm

a) Hoàn cảnh ra đời

-Bài bút kí Ai đã đặt tên cho dòng sông được sáng tác vào ngày 4/1/1981 in trong tập cùng tên 1986.

-Đây là bài bút kí nghiêng nhiều về tùy bút bởi chất phóng túng tự do, đậm chất trữ tình.

-Đề tài: Sông Hương và xứ Huế.

b) Bố cục

-Ai đã đặt tên cho dòng sông gồm có ba phần:

+Phần 1: Những cảm nhận , phát hiện về vẻ đẹp sông Hương từ nhiều góc độ.

+Phần 2: Những khám phá về thành cổ Hóa Châu, dưới đất làng Thành Trung về thành phố ngã ba sông bảo vệ biên giới phía Nam Trung Quốc ,ải Chi Lăng, bề dày lịch sử oai hùng.

+Phần 3: Cảm xúc của tác giả khi về làng Thành Trung tìm đến một truyền thuyết về cái tên thơ mộng gợi cảm của sông Hương.

-Trích đoạn trong sách giáo khoa thuộc phần 1.

II. Tìm hiểu chi tiết

1 Vẻ đẹp sông Hương từ phía thượng nguồn

– Về mặt địa lý:

+ Sông Hương nhìn từ cội nguồn là dòng chảy có mối quan hệ với dãy núi Trường Sơn.

+Lưu tốc của nó rất mạnh, nó cũng là một dòng chảy hùng vĩ.

-Dưới con mắt tài hoa của người nghệ sĩ , tác giả đã làm một cuộc hành trình để tìm ra cội nguồn của dòng sông

+ Trong mối quan hệ với rừng Trường Sơn nó là”bản trường ca của rừng già” với những tiết tấu dữ dội: “khi rầm rộ…khi cuộn xoáy”.

+Những hình ảnh “bóng cây đại ngàn”, “ghềnh thác dữ dội” ,”cơn lốc cuộn xoáy” … gợi âm vang của Trường Sơn.

+Màu đỏ chói của hoa đỗ quyên rừng tôn nên vẻ hoang dã cho Sông Hương→ nhà văn liên tưởng ngay đến cô gái Digan phóng khoáng man dại.

→ Sông Hương ở đoạn thượng nguồn đã toát lên vẻ đẹp hoang sơ và đầy cá tính.

2 Vẻ đẹp sông Hương trên hành trình xuôi về thành phố

-Sông Hương được đặt trong mối quan hệ với kinh thành Huế ,như người tình chung thủy của cố đô.

-Trong cái nhìn của Hoàng Phủ Ngọc Tường , thủy trình của sông Hương như một cuộc tìm kiếm người tình đích thực:” Phải nhiều thế kỉ qua đi người tình mong đợi mới đến đánh thức người gái đẹp ngủ mơ màng giữa cánh đồng”.

-“Giữa cánh đồng châu Hóa đầy hoa dại” sông Hương “như người gái đẹp ngủ mơ màng”.

→Hình ảnh so sánh mang màu sắc huyền thoại.

-Ra khỏi rừng núi, sông Hương chuyển dòng liên tục: ‘vòng ngoặt quanh đột ngột, uốn mình theo những đường cong thật mềm,…ôm lấy chân đồi Thiên Mụ, xuôi dần về Huế”

→sức sống mãnh liệt của dòng sông.

3 Vẻ đẹp sông Hương đoạn chảy qua thành phố Huế

-Tác giả thấy sông Hương vui tươi hẳn lên khi gặp thành phố yêu quý của mình.

-Tình yêu với thành phố Huế được biểu hiện qua dòng chảy của nó, không phải vòng nhiều khúc quanh bởi đã tìm được đúng đường về với người tình mong đợi

+”nó kéo một nét thẳng thực yên tâm”

+”nó uốn một cánh cung nhẹ sang cồn Hến, đường cong ấy làm cho dòng sông mềm hẳn đi như tiếng vâng không nói ra của tình yêu”.

→ Cách diễn đạt đầy tinh tế và ý vị.

-Điểm độc đáo nhất của Sông Hương ở quãng này đó là điệu chảy của nó: thực lặng lờ, duyên dáng, “điệu slow tình cảm dành riêng cho Huế”.

-Rời khỏi kinh thành Huế, nó vẫn tiếp tục phô bày vẻ đẹp dịu dàng trước khi từ biệt giai nhân:”Rời khỏi kinh thành Huế, sông Hương chếch về chính Bắc…Rồi như sực nhớ điều chưa kịp nói, nó đột ngột đổi dòng rẽ ngoặt…để gặp lại thành phố”.

→Sông Hương đích thực là người tình chung thủy của cố đô.

4 Vẻ đẹp sông Hương từ góc nhìn lịch sử

-Sông Hương mang vẻ đẹp của một bản anh hùng ca ghi dấu những năm tháng lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc:

+Nó là dòng sông biên thủy xa xôi của các vua Hùng.

+Nó là dòng sông thiêng trong sách Dư địa chí của Nguyễn Trãi.

+Thế kỉ XVIII nó vẻ vang soi bóng kinh thánh Phú Xuân của người anh hùng Nguyễn Huệ.

+Thế kỉ XIX nó sống hết lịch sử bi tráng với máu của những cuộc khởi nghĩa Cần Vương chống Pháp.

+Thế kỉ XX, nó hòa mình vào cuộc cách mạng chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ của dân tộc.

→ Sông Hương là bản anh hùng ca của chính con người, nhân dân và đất nước.

5 Vẻ đẹp sông Hương với cuộc đời và thi ca

-Sông Hương là “dòng sông của thời gian ngân vang, của sử thi viết giữa màu cỏ lá xanh biếc”.

→ Cách diễn tả đó tô điểm cho  sông Hương một vẻ đẹp thơ mộng tựa như một thiên sử thi trữ tình.

-Sông Hương trở về là đúng dòng sông của đời thường, giản dị và huyền ảo.

-Màu tím nhạt của sương khói lãng đãng trên dòng sông Hương như tấm khăn voan huyền ảo của tự nhiên che khuất gương mặt thực dịu dàng kín đáo của dòng sông.

→Sông Hương trở về với đúng bản chất của nó tựa như người con gái xứ Huế với sắc tím thủy chung.

-Sông Hương là nguồn cảm hứng bất tận của thi ca.

-Sông Hương còn gắn với âm nhạc cổ điển Huế bởi theo tác giả, toàn bộ nền âm nhạc cổ điển Huế được sinh thành trên mặt nước của dòng sông này.

III. Tổng kết

-Bài kí miêu tả vẻ đẹp của sông Hương như kết tinh tất cả vẻ đẹp văn hóa và lịch sử của của con người cố đô, qua đó ta càng trân trọng hơn tình yêu và niềm tự hào về quê hương đất nước của tác giả- một con người đầy tài hoa và uyên bác.

 

Loading...

Check Also

Soạn bài Người lái đò Sông Đà của Nguyễn Tuân

(Soạn văn lớp 12) – Em hãy soạn bài Người lái đò Sông Đà của …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *